Communist Party of Iran
Marxist.Leninist.Maoist
حزب کمونیست ایران
مارکسيست.لنينيست.مائوئيست
جستجوی بیشتر
 
 اطلاعیه ها   جمعه ۴ فروردين ۱۳۹۶ برابر با ۲۴ مارس ۲۰۱۷                    
 
کودتا در کودتا! پیرامون کودتای نافرجام در ترکیه و نافرجامی های پیش رو

کودتا در کودتا!

 پیرامون کودتای نافرجام در ترکیه و  نافرجامی های پیش رو

 

هنوز چند روزی از چرخش طیب رجب اردوغان رئیس جمهور ترکیه  در سیاست های منطقه ایش (عذر خواهی از روسیه، بهبود مجدد روابط با اسرائیل متحد دیرینه اش، و تحکیم روابط با عربستان و کشورهای حوزۀ خلیج) نگذشته بود که وی با وقوع کودتایی نافرجام از سوی بخشی از ارتش روبرو شد. پشت این کودتا هر چه بود بدون شک یک تصمیم گیری لحظه ای و ناشی از هوی و هوس چند ژنرال و افسران ارشد ارتش نبود.  مقامات نظامی که دست به این کار زدند خود جزئی از جنایت کاران حاکم بر ترکیه و ستمگران چکمه پوش عرصۀ خاورمیانه هستند و در قتل عام مردم کرد و عرب و ... نقش فعال داشته اند. در شب کودتا  حزب آکپ (حزب اردوغان) اعلام کرد که سران کودتا فرمانده سابق نیروی هوایی ژنرال اکین اوزتورک و فرمانده اول ارتش ژنرال امید دیندار می باشند و نقشه کودتا را ژنرال متین ایی کشیده است. اما جالب این است که نخست وزیر در همان ساعات اول که رئیس ستاد ارتش توسط کودتاگران بازداشت شده بود متین دیندار را به عنوان جانشین او برگزید. طبق اطلاعاتی که بعد به دست آمد ژنرال در آن شب به اردوغان گفته بود که به جای آنکارا به سمت استانبول بیاید تا حفاظت و امنیت او را تضمین کند. ژنرال آدم هدوال که در ابتدا به عنوان کسی که همراه امید دیندار بیانیه ضد کودتا صادر کرده بود روز بعد به عنوان یکی از عوامل مهم کودتا دستگیر شد، آدم هدوال فرماندهی است که رسانه های آکپ قبلا از او به عنوان قهرمان «پاکسازی» شهرهای سوروچ  و جیزره و کسی که «تروریست ها را در خندق هایشان زنده به گور می کرد» یاد می کردند.

این کودتا محصول شرایط پیچیده خاورمیانه و جهان است . این کودتا حکایت از چند پارگی درون ارتش و دولت ترکیه دارد. چندی پیش مجله فارین افیرز ارگان وزارت خارجه امریکا در مقاله ای به امکان کودتا در ترکیه پرداخت. در ان مقاله ذکر شده بود که اخیرا در محافل حکومتی ترکیه شایع شده  که ارتش قصد کودتا دارد و در مقابل، ستاد فرماندهی ارتش اطلاعیۀ شدید الحنی در رد این شایعات صادر کرد. فارین افیرز می افزاید مهمترین مساله ای که در نهایت آیندۀ این روابط  (میان رژیم اردوغان و ارتش) را تعیین خواهد کرد «مساله کُرد خواهد بود.»

در همان لحظات اولیه کودتا، باراک اوباما نسبت به این کودتا عکس المعل نشان داد و آن را غیر قانونی دانست. متعاقب آن کشورهای دیگر عکس العمل نشان دادند و اعلام کردند ما از حکومت "منتخب" حمایت می کنیم. دلیل این محکوم کردن ها روشن است. ترکیه متحد استراتژیک آمریکا و ناتو در خاورمیانه است. ارتش ترکیه به عنوان بازوی منطقه ای ناتو نقشی مهم و اساسی در خاورمیانه به هم ریخته و نابسامان و مقابله با دخالت گری های اخیر روسیه در سوریه دارد. بی ثبات شدن و نتیجتاغیر قابل اتکا شدن چنین پایگاهی عواقب خطرناک و جبران ناپذیری برای منافع منطقه ای و جهانی آمریکا و اروپا (یعنی همان ها که مسبب اصلی وضعیت جهنمی خاورمیانه اند) در منطقه و جهان خواهد داشت. اما علیرغم این اهمیت و ضرورت، ارتش ترکیه با ایدئولوژی کمالیستی و ناسیونال شووینیستی اش از زمانی که حزب عدالت و توسعه اردوغان با ایدئولوژی اسلامی اش بر سر کار آمده، تضعیف شده است.

اوضاع جدید بعد از کودتا، زمینه مساعدی برای میدانداری بخشی کوچک اما مهم از نیروهای بنیاد گرای اسلامی ایجاد کرده است. گروه های مذهبی به نام طریقت سربازانی را که در خیابان ها به دست طرفداران اردوغان افتاده اند را جلو چشم همه با قمه و چاقو سر می برند. گروهی به نام سادات که شبیه گروه های شبه نظامی انصار حزب الله در ایران هستند در حال گسترش توان نظامی خود هستند. این گروه ها طی جنگ یک سال اخیر در کردستان ترکیه بسیار فعال بوده اند و در جریان کشتار مردم کرد جنایات زیادی مرتکب شده اند. این یک خطر واقعی است که نیروهای شبه نظامی اسلامی که همدوش داعش تجربه جنگ در سوریه و عراق را دارند به نیروهای مترقی و کردها در استانبول و شهرهای دیگر یورش برند و کشتار راه بیندازند.

اردوغان در شب کودتا قرار بود به آنکارا برود اما با هشدارهای یک ژنرال ارتش و هاکان فیدان رئیس سازمان امنیت ترکیه (میت) مسیرش را عوض میکند و به استانبول می رود. در فرودگاه استانبول اردوغان اعلام می کند، "این کودتا  نعمت الهی است". معنی این حرف این است که این کودتا واسطه ی است برای پاک و تمیز کردن ارتش و نیروهای انتظامی و قوه قضائیه از رقبا و مخالفانش. در همان ساعات اولیه فیکری ایشیک وزیر دفاع اعلام می کند، "دیگر هیچ چیزی مثل سابق نخواهد بود حتی مجلس ترکیه." پیام وزیر دفاع ترکیه علیرغم  مقابله با نیروهای کودتا به نیروهایی از نوع حزب دموکراتیک خلق ها (ه د پ) است که فکر می کنند با حضور در مجلس دولت شووینیستی ترکیه میتوانند جایی در این دولت ستمگر چه از نوع کمالیستی و یا اسلامی ش بیابند. بدون شک حکومت اردوغان با دادن امتیازهایی به حزب جمهوریت (ج ه پ) و حزب مام وطن (م ه پ) که بسیاری از کودتاگران از پیروان با سابقه این حزب در ارتش هستند و تا کنون چندین کودتا را سازمان داده اند. این نیروها در اتحاد با اردوغان  آتش جنگ در کردستان را افزایش خواهند داد و فضای جامعه ترکیه را علیه همه نیروهای انقلابی و مترقی که در توهم به سر می برند حادتر خواهند کرد. برخورد حکومت اردوغان به نتایج انتخابات در سال گذشته  و کودتای نافرجام اخیر یک بار دیگر نشان داد که دل بستن به دموکراسی انتخاباتی در چارچوب مناسبات و نظام سرمایه داری توهمی بیش نیست؛ این مسئله در مواردی حتی برای نیروهای طبقۀ حاکم هم صادق نیست، چه برسد به نیروهایی که می خواهند در چارچوب نظام های موجود از طریق "انتخابات آزاد" به اهداف خود برسند؛ حتا اگر اهداف شان دستیابی به ابتدایی ترین حقوق سیاسی و اجتماعی باشد.

حکومت اردوغان که طی چند سال اخیر ناکامی های جدی داشته و حال  به طور موقت از یک کودتا جان سالم به در برده می بایست به ضروت های زیادی پاسخ دهد.  اما پاسخ گویی به این ضرورت ها از سوی حکومت، خود آغاز دور دیگری از حاد شدن تضادها در میان کل دولت و همه ارگان های حیاتی ش  را به همراه خواهد داشت. مشکلات حکومت اردوغان تازه شروع شده است. در نبود یک قطب انقلابی و ارائه افق و برنامه راهگشا و مترقی بخش قابل توجهی  از مردم حتی کسانی که مخالف اردوغان هستند حول این حکومت ارتجاعی در مقابله و مخالفت با کودتا حلقه زده اند. اما کار در این جا تمام نشده است. ارتش و نیروهای نظامی رکن اساسی و  ستون فقرات دولت اند. بدون ارتش دولت ترکیه معنایی نخواهد داشت. علت اصلی که اردوغان قصد تطهیر ارتش را دارد و تنها به بخشی کوچک از ارتش اشاره میکند و در عوض به طور مدام گولن را عامل چنین وضعیتی می داند دقیقن به خاطر نقش و اهمیت ارتشی است که طی چندین دهه متوالی یک پایه مهم نیروهای امپریالیستی چه در دوره جنگ سرد و پس از سرنگونی شاه در ایران و در دوره گلوبالیزاسیون بوده است. اکثر ژنرال ها و فرماندهان این ارتش تعلیم دیده آمریکا و اسرائیل هستند. ارتش ترکیه در  اتحاد استراتژیک با اسرائیل یک پایه مهم  برای کنترل خاورمیانه و نفوذ در آسیای میانه است. اردوغان به خوبی می داند که برای بلند پروازی هایش در خاورمیانه و ایجاد «امپراتوری نوین عثمانی» بدون ارتشی که مجهز به آخرین سلاح های امپریالیستی باشد، آرزوها و اهدافش خواب و خیالی بیش نیست.

این موضوع فقط ضرورتی نیست که مقابل پای حکومت اردوغان و حزبش قرار دارد بلکه همه متحدین بین المللی اش نگران وضعیت ارتش ترکیه و اوضاع نابسامان این کشور هستند. اما همه این مسائل بسیار بغرنج و به شدت متناقض هستند؛ هم از زاویه منافع سیاسی و اقتصادی و هم در عرصه ایدوئولوژیک و روبنایی. در همین روزها که اردوغان و نخست وزیرش با گلوهای پاره شده از مردم می خواهند در خیابان «تا رفع فتنه» بمانند جریانات بنیاد گرای اسلامی در خیابان ها سر سربازان کودتاچی را با قمه و چاقو می برند و در حال تقویت خود هستند و هر لحظه هارتر از قبل میدان دار شده اند و این خود تناقضی برای امپریالیسم آمریکا خواهد بود که چگونه با این نیروها مقابله کنند.

کودتای نافرجام بخشی از ارتش ترکیه علیه رژیم اسلامی اردوغان فقط بیان انشقاق و شکاف میان جناح های مختلف دولت ترکیه است. بیان ناتوانی همه جناحهای هیئت طبقات حاکمه در این نقطه از خاورمیانه و بحران نظام سیاسی اجتماعی است. همه نیروهای حاکم در دنیا درگیر بحرانی عمیق و لاینحل هستند. در چنین اوضاعی خطرناک ترین عامل نه کودتاها و سیلاب ها و گردابها و جنگ های جاری و احتمالی، بلکه فقدان یک قطب انقلابی متشکل موثر است که از این ضعف های دشمن استفاده کند و هدف انقلاب و نقشۀ راه انقلاب را در مقابل توده هایی بگذارد که با این وقایع ناگهانی تکان می خورند و به میدان پرتاب می شوند تا دست به عمل بزنند. تحت چنین شرایطی، احتمال اینکه بخش هایی از مردم درگیر شدن نزاع و رقابت میان قطب های ارتجاعی  شوند بسیار زیاد است. آنچه توده های مردم و نیروهای مترقی و انقلابی و کمونیست در ترکیه باید به آن آگاه باشند حمایت از هر کدام از این نیروها تنها به طولانی تر شدن این دور باطل و در نهایت تقویت این نیروها و متحدین بین المللی شان خواهد بود.

سرنوشت حوادث در ترکیه محدود به مردم این منطقه نخواهد ماند. هر اتفاقی که در این کشور بیفتد اثرات مستقیمی بر زندگی مردم خاورمیانه و جهان دربر خواهد داشت.  آنچه روشن است اگر یک نیروی انقلابی و کمونیستی هر چند کوچک در صحنه نباشد اوضاع در جهت درستی حرکت نخواهد کرد. در نبود چنین قطب انقلابی توده های مردم ذخیره نیروهای ارتجاعی با هر ایدئولوژی خواهند شد  و قربانی قدرت گیری این یا آن جناح ارتجاعی خواهند شد. در خاورمیانه اتحاد سرمایه و دین و هم زمان تضاد بنیادگرایی اسلامی و امپریالیسم، جهنم هولناکی را برای مردم منطقه درست کرده است. این وضعیت امروز در کل خاورمیانه از افغانستان گرفته تا عراق و سوریه، ایران و ترکیه ... آشکارتر از هر زمانی خود را نشان می دهد که تنها راه خروج از این برزخ دهشتناک، سازمان دادن انقلاب کمونیستی است که متکی بر جمعبندی از تجارب تاریخی است که امروزه در سنتز نوین فشرده شده است. این وظیفه هر انقلابی و کمونیست انترناسیونالیستی است که این موضوعات را با کمونیستها و انقلابیون ترکیه در میان گذارند و به چاره جویی و تقویت خط انقلابی در کشوری بپردازند که نیروهای حاکم بر آن چند شقه شده اند. تقویت خط صحیح و کمک به پیشبرد امر انقلاب در ترکیه، وظیفۀ بزرگ انترناسیونالیستی همه کمونیست های جهان است.

حزب کمونیست ایران(مارکسیست- لنینیست- مائوئیست)

18/07/2016

www.cpimlm.com

      
 
 شما در حال خواندن مقاله
 کودتا در کودتا! پیرامون کودتای نافرجام در ترکیه و نافرجامی های پیش رو
 در تاريخ
 2016-07-20
 منتشر شده در
 
.هستيد
 
 
تماس با ما 
فيس بوک 
تويتر      
حزب کمونيست ايران (م.ل.م)
را دنبال کنيد در